Công an tỉnh Phú Thọ vừa khởi tố vụ án đầu tiên trên cả nước liên quan hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với các phần mềm máy tính phổ biến như Windows và Office. Vụ việc đang thu hút sự quan tâm của dư luận.
Trao đổi với Báo Lao Động, luật sư Nguyễn Thu Trang, Phó Giám đốc Công ty TNHH Luật Heva cho biết, với từng vụ việc cụ thể cần có cơ quan chức năng xác minh đầy đủ hành vi, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra để xem xét trách nhiệm pháp lý.
Theo luật sư Nguyễn Thu Trang, về mặt quy định chung, việc cài đặt, sao chép hoặc phân phối phần mềm không có bản quyền có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan.
Mức xử phạt được xác định dựa trên số lợi bất hợp pháp thu được, thiệt hại gây ra cho chủ sở hữu quyền tác giả hoặc giá trị hàng hóa vi phạm.
Cụ thể, cá nhân vi phạm có thể bị phạt từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Mức cao nhất áp dụng trong trường hợp số lợi bất hợp pháp thu được từ 30 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng, gây thiệt hại từ 60 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm có giá trị từ 60 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ, xóa bỏ các bản sao phần mềm vi phạm trên môi trường mạng, tiêu hủy các bản sao trái phép hoặc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả khác theo quy định.
Trường hợp phát sinh khoản lợi nhuận bất hợp pháp từ hành vi vi phạm, cơ quan chức năng có thể buộc hoàn trả số tiền này cho chủ thể quyền tác giả.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, hành vi cài đặt và kinh doanh phần mềm lậu còn có thể bị xử lý hình sự về tội xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.
Theo quy định, người không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả nhưng vẫn cố ý sao chép hoặc phân phối tác phẩm được bảo hộ với quy mô thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Khung hình phạt cơ bản áp dụng đối với trường hợp thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
Người phạm tội trong trường hợp này có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.
Đối với các trường hợp nghiêm trọng hơn như phạm tội có tổ chức, thực hiện nhiều lần, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, mức phạt có thể tăng lên từ 300 triệu đồng đến 1 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt bổ sung từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
