Ngày 19.6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM thông tin đã khởi tố 11 vụ án, khởi tố gần 200 bị can (bao gồm ban giám đốc và nhân viên) để tạm giam về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, quy định tại Điều 174 Bộ Luật hình sự. Qua khám xét thu giữ 5.563 hợp đồng, các đối tượng chiếm đoạt 612 tỉ đồng; sơ bộ ghi nhận khách hàng bị chiếm đoạt nhiều nhất là 8,5 tỉ đồng/42 hợp đồng, khách hàng bị chiếm đoạt ít nhất là 30 triệu đồng/ 1 hợp đồng.
Lột trần bản chất lừa đảo dưới vỏ bọc "hợp đồng dân sự"
Tại cơ quan điều tra, lời khai của các đối tượng cầm đầu đã bộc lộ rõ chiêu trò huy động vốn trái phép và chiếm đoạt tài sản bằng "bánh vẽ" lãi suất.
Đối tượng Lê Trần Nhật Thọ - Chủ tịch Công ty Cổ phần Dịch vụ LORS khai nhận: Khi kinh doanh gói hợp đồng sang nhượng dịch vụ nghỉ dưỡng, LORS không hề có ý định trả tiền hay sang nhượng cho khách. Mục đích thực chất là ép khách nâng cấp thành viên.
“Thực tế công ty không có chính sách thu mua lại. Cố gắng hướng khách qua những ưu đãi lớn hơn để mua thêm sản phẩm mới là huy động vốn trái phép. Tiền chiếm đoạt đó sẽ lấy từ lúc khách mua thêm hợp đồng”, Thọ khai.
Cùng thủ đoạn đó, Vũ Duy Tùng - Giám đốc Công ty Meli Club - thừa nhận, quy trình lừa đảo khép kín từ việc telemarketing gọi điện dẫn dụ, đến khi nhân viên quây vào ép khách ký hợp đồng và mồi chài mua thêm với lời hứa "bán lại giá cao". Khi khách khiếu nại, công ty mời lên xử lý nhưng thực chất là tiếp tục dụ mua hợp đồng khác.
Về dòng tiền, Tùng khai: “Công ty sử dụng một phần nhỏ để đặt dịch vụ... Phần lớn số tiền còn lại công ty chiếm đoạt, sử dụng vào mục đích khác nhằm sinh lời”.
Lý giải vì sao các công ty này có thể bòn rút tiền trong thời gian dài mới bị phát giác, Thượng tá Đới Ngọc Thắng - Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an TPHCM - phân tích: Các đối tượng núp bóng doanh nghiệp, có kiến thức pháp luật nên tạo ra các hợp đồng, chứng từ bài bản. Tuy nhiên, cái bẫy nằm ở chỗ những cam kết, lời hứa hẹn sinh lời của nhân viên tư vấn hoàn toàn không có trong hợp đồng. Ngược lại, văn bản ký kết lại cài cắm hàng loạt điều khoản có lợi cho công ty.
“Chính điều này đã khiến nhiều bị hại ban đầu cho rằng, đây chỉ là tranh chấp dân sự, thương mại nên không tố giác với cơ quan công an”, Thượng tá Thắng nhận định.
Theo Thiếu tá Trần Thanh Hậu - Phó Đội trưởng Đội Trọng án, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TPHCM, các công ty này không cung cấp được tour du lịch nào, tất cả chỉ là vỏ bọc trên giấy. Khi bị hại phản ứng, toàn bộ hệ thống từ CEO đến nhân viên telesale đều dùng thủ đoạn "xoa dịu", câu giờ, khiến nạn nhân kẹt trong ma trận hứa hẹn tất toán để nuôi hy vọng.
Chiêu trò mua bán dữ liệu cá nhân và thủ đoạn "thao túng tâm lý"
Một điểm mấu chốt giúp các đường dây lừa đảo tiếp cận và đưa nạn nhân vào tròng chính là việc thâu tóm trái phép dữ liệu cá nhân. Theo Thượng tá Đới Ngọc Thắng, nguồn dữ liệu này chủ yếu được thu thập qua việc mua bán trái phép trên các hội nhóm, hoặc do nhân viên từ các công ty khác khi nghỉ việc đã đánh cắp, mang theo tệp khách hàng để làm công cụ mồi chài.
“Khi có trong tay dữ liệu chi tiết, các đối tượng dễ dàng tạo niềm tin để xây dựng các kịch bản mang tính "cá nhân hóa", khiến nạn nhân mất cảnh giác và dễ dàng sập bẫy. Cơ quan điều tra sẽ mở rộng xác minh, làm rõ nguồn gốc dữ liệu và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức liên quan”, Thượng tá Thắng nhấn mạnh.
Trước thủ đoạn bủa vây của tội phạm, cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối thận trọng trước những lời mời gọi đầu tư, nâng cấp hợp đồng với cam kết lợi nhuận cao bất thường. Đặc biệt cảnh giác với các chiêu trò "thao túng tâm lý" tại các hội thảo, sự kiện. Các đối tượng thường tạo áp lực thời gian, liên tục thúc giục khách ký hợp đồng và chuyển tiền ngay để hưởng ưu đãi đặc biệt. Đây là đòn tâm lý khiến khách hàng không có đủ thời gian đọc và tìm hiểu kỹ nội dung.
Người dân cần tìm hiểu kỹ tư cách pháp lý của doanh nghiệp, tính pháp lý của sản phẩm, đặc biệt là đọc kỹ các điều khoản về điều kiện hoàn tiền, chuyển nhượng và rủi ro trong hợp đồng. Không quyết định xuống tiền chỉ dựa vào lời giới thiệu miệng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, nghi ngờ lừa đảo, người dân cần cẩn trọng lưu giữ tài liệu, chứng cứ và trình báo ngay cho cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ xử lý.
