Panama tiếp quản 2 cảng chiến lược trên kênh đào

Tổng thống Panama José Raul Mulino đã ra lệnh tiếp quản tạm thời 2 cảng do một đơn vị thuộc tập đoàn có trụ sở tại Hong Kong (Trung Quốc) CK Hutchison vận hành, sau khi tòa án hiến pháp nước này ra phán quyết bác bỏ hợp đồng nhượng quyền của doanh nghiệp.

Phát biểu ngày 23.2, Tổng thống Mulino cho biết, việc quản lý và vận hành 2 cảng nằm trên tuyến hàng hải chiến lược kênh đào Panama sẽ được chuyển giao cho Cơ quan Hàng hải Quốc gia Panama nhằm “đảm bảo hoạt động của các cảng diễn ra liên tục, an toàn và hiệu quả”.

Ông Mulino nhấn mạnh, việc tiếp quản chỉ áp dụng đối với các thiết bị di động tại cảng và “không đồng nghĩa với việc mất quyền sở hữu vĩnh viễn”.

Chính phủ Panama sẽ hoàn trả tài sản, bao gồm cả các cần cẩu, cho chủ sở hữu “khi lý do dẫn đến việc tiếp quản không còn tồn tại”, đồng thời chi trả khoản bồi thường tương ứng, trừ khi các thiết bị này được bán cho bên thứ ba.

Theo tờ La Prensa, APM Terminals - công ty con của AP Moller-Maersk, sẽ tạm thời vận hành một trong hai cảng, trong khi đơn vị địa phương của MSC Mediterranean Shipping Company có trụ sở tại Thụy Sĩ sẽ quản lý cảng còn lại cho đến khi hợp đồng mới được ký kết thông qua quy trình đấu thầu mới.

Câu chuyện xoay quanh 2 cảng ở Panama là một phần của cuộc cạnh tranh lớn hơn giữa Mỹ và Trung Quốc, trong đó quốc gia Trung Mỹ này bị mắc kẹt ở giữa sau khi Tổng thống Donald Trump cáo buộc Trung Quốc “điều hành kênh đào Panama”.

CK Hutchison vốn dự kiến ​bán 2 cảng Balboa và Cristóbal cho liên doanh gồm công ty đầu tư BlackRock của Mỹ nhưng điều này đã dẫn đến sự can thiệp nhanh chóng từ chính phủ Trung Quốc, khiến thương vụ bị đình chỉ.

Tháng 1.2026, Tòa án Tối cao Panama đã bác bỏ luật phê duyệt hợp đồng nhượng quyền cho Panama Ports Company hay PPC - một công ty con của CK Hutchison. Phán quyết cũng vô hiệu hóa việc gia hạn quản lý cảng được cấp năm 2021, tước bỏ mọi cơ sở pháp lý cho hoạt động của cảng.

PPC đã vận hành các cảng này từ năm 1997, khi Panama trao cho công ty quyền quản lý các cảng nằm ở cửa vào Thái Bình Dương và Đại Tây Dương của kênh đào Panama.

CK Hutchison đã khởi kiện Panama theo quy tắc của Phòng Thương mại Quốc tế. Hiện chưa rõ tác động của vụ kiện sẽ như thế nào và kéo dài bao lâu. Công ty có trụ sở tại Hong Kong (Trung Quốc) cũng dọa sẽ kiện APM Terminals nếu đơn vị này vận hành nhượng quyền. Tập đoàn Đan Mạch đã phản hồi rằng tập đoàn không phải là một bên trong vụ kiện.