Hơn 20 năm trước, khi đưa phim Việt ra nước ngoài còn vô cùng khó khăn về kinh phí và logistics, NSND Phạm Nhuệ Giang đã tự tay mang bản phim nhựa của "Thung lũng hoang vắng" từ Hà Nội sang California (Mỹ) để tham dự Liên hoan phim Việt Nam quốc tế (ViFF).
Hình ảnh nữ đạo diễn nâng niu, cẩn thận bảo quản cuộn phim suốt chuyến bay dài trở thành kỷ niệm đặc biệt, thể hiện sự trân trọng tuyệt đối với thành quả lao động của cả đoàn.
Với kinh phí sản xuất chỉ vỏn vẹn khoảng 400 triệu đồng, đoàn phim phải tính toán tỉ mỉ từng khung hình để tránh lãng phí.
Mỗi lần quay hỏng đều là tổn thất lớn, tạo áp lực nặng nề lên các diễn viên.
Để đạt được sự chân thực tối đa, đạo diễn kiên trì làm việc với diễn viên quần chúng là người dân bản địa Sa Pa.
Đáng nhớ nhất là cảnh quay của bác nông dân người Tả Giàng Phình thủ vai ông bố nhân vật Mị.
Bác phải tập đi tập lại đến 20 lần, đến lần thứ 21 mới hoàn thành không vấp thoại. Cả đoàn vỡ òa trong niềm vui.
Phim khắc họa chân dung thật của những người thầy, cô giáo "bám bản" dạy học nơi vùng cao.
Thầy Tành (cố nghệ sĩ Nguyễn Hậu), cô Giao (Hồng Ánh), cô Minh (Tuyết Hạnh) đều mang những cảm xúc đặc biệt khi hóa thân vào vai các thầy cô giáo dạy chữ nơi vùng sâu vùng xa, đối diện muôn vàn khắc nghiệt, thiếu thốn. Trong đó, nhân vật cô Giao dám sống thật với khát khao tình yêu bên dòng suối cùng anh chàng địa chất giữa thiên nhiên hoang sơ xã Tả Giàng Phình.
Góc nhìn tinh tế này giúp phim thoát khỏi sự “lên gân”, đưa hình ảnh người giáo viên gần gũi với bản năng và cảm xúc con người.
Sự chân thực trần trụi đã chinh phục khán giả quốc tế. Một nhà sản xuất Hàn Quốc tự nguyện hỗ trợ 50.000 USD để đạo diễn sang Hàn Quốc hòa âm surround. Bản nâng cấp này giúp phim đủ điều kiện tham dự Hội chợ phim Cannes.
Từ giải Bông sen bạc trong nước đến giải Fipresci dành cho đạo diễn trẻ châu Á tại Liên hoan phim Melbourne, "Thung lũng hoang vắng" chứng minh rằng điện ảnh chân thực vẫn là con đường ngắn nhất chạm đến trái tim khán giả toàn cầu.
Hơn hai thập kỷ sau, NSND Phạm Nhuệ Giang vẫn giữ niềm tin son sắt rằng điện ảnh phải khiến người xem trăn trở và suy ngẫm, chứ không chỉ là giải trí.
Nhân dịp phim được chiếu lại tại Đà Nẵng, đạo diễn Phạm Nhuệ Giang chia sẻ: “Trong dòng chảy của 40 năm Đổi Mới, tôi tin rằng tác phẩm của mình đã đáp ứng được tiêu chí về những tìm tòi, đổi mới của điện ảnh Việt Nam. Đây là trải nghiệm thú vị khi tôi có cơ hội gặp lại khán giả hôm nay để xem họ suy nghĩ gì về một bộ phim phản ánh xã hội từ 20 năm trước”.
“Thung lũng hoang vắng” là một trong các phim được tuyển chọn kỹ lưỡng nhằm góp phần nhìn lại diện mạo điện ảnh Việt trong 40 năm Đổi mới, trong khuôn khổ chương trình “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” của BTC Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV).
