Sân khấu “sống lại” trên không gian số
Không khó để nhận ra sự thay đổi nếu theo dõi Fanpage các nhà hát thời gian gần đây. Với trải nghiệm thực tế khi “lướt” các trang này, có thể thấy cách làm truyền thông đã khác: bài đăng dày hơn, hình ảnh được đầu tư; clip hậu trường, trailer, lịch diễn… được cập nhật liên tục và đồng bộ.
Với Nhà hát Tuổi trẻ, vở “Quân khu Nam Đồng” đang trở thành tâm điểm trên mạng xã hội.
Các nội dung quảng bá được đăng tải với tần suất cao, từ trích đoạn biểu diễn đến hậu trường tập luyện, thu hút hàng chục nghìn lượt xem và tương tác.
Không chỉ một vở diễn, các chương trình như “Đời cười - Bến Ô Sin”, “Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh”, “Bầy chim thiên nga”… cũng được quảng bá bài bản, kèm lịch diễn chi tiết theo từng ngày.
Ở Nhà hát Kịch Việt Nam, hiệu ứng này thể hiện rõ qua các chương trình cụ thể. Trước thềm Đại hội Đảng XIV, hai vở “Điều còn lại” và “Bác Hồ - Một tình yêu bao la” được mở đăng ký vé trực tuyến miễn phí và nhanh chóng hết sạch chỉ sau vài phút, mỗi suất thu hút khoảng 200 khán giả.
Song song đó, nhà hát còn duy trì biểu diễn trong chuỗi “Mùa cảm xúc” với các vở như “Mặt nạ người”, “Điều còn lại”. Đây là những vở khai thác đề tài gia đình, hậu chiến - không phải dòng giải trí dễ xem - nhưng vẫn giữ được lượng khán giả ổn định. Điều này cho thấy khi được tiếp cận đúng cách, sân khấu vẫn có khả năng thu hút công chúng, kể cả với những tác phẩm có chiều sâu.
Mạng xã hội và nền tảng số đang trở thành “phòng vé thứ hai” của các nhà hát, nơi hành trình từ quảng bá đến bán vé được rút ngắn đáng kể.
Từ chuyển đổi số đến kỳ vọng kinh tế văn hóa
Trong bối cảnh Nghị quyết Đại hội XIV xác định phát triển công nghiệp văn hóa, gắn giá trị văn hóa với giá trị kinh tế và đẩy mạnh chuyển đổi số, các nhà hát không chỉ đứng trước yêu cầu đổi mới mà còn buộc phải thay đổi đồng thời cả tư duy sáng tạo lẫn phương thức vận hành.
NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến - Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ - cho biết: “Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong mọi lĩnh vực, bao gồm cả nghệ thuật biểu diễn.
Tuy nhiên, đối với các nhà hát công lập, thách thức lớn nhất vẫn là hạn chế về cơ sở hạ tầng và nguồn lực đầu tư".
Theo ông Tiến, nhận thức rõ điều này, Nhà hát Tuổi trẻ đã có những hành động cụ thể như nâng cấp các yếu tố như ánh sáng, âm thanh, thiết kế sân khấu nhằm tạo hiệu ứng thị giác và thính giác tốt hơn, đồng thời tận dụng các nền tảng truyền thông số để quảng bá chương trình, tiếp cận khán giả trẻ.
Không dừng ở đó, việc thử nghiệm công nghệ mới cũng đang được triển khai. “Việc tích hợp các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), đang được thử nghiệm trong dàn dựng nhằm tạo ra những trải nghiệm mới mẻ. Đây là bước đi cần thiết để nghệ thuật sân khấu không bị tụt hậu trong bối cảnh cạnh tranh với các loại hình giải trí hiện đại", ông Tiến cho hay.
NSƯT Kiều Minh Hiếu - Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam nhấn mạnh một thay đổi mang tính nền tảng: "Công nghiệp văn hóa phải là sản phẩm kinh tế. Đó là đánh giá đúng để chúng ta đặt ra các mục tiêu và hành động để đạt được".
Theo ông Hiếu, việc phát triển sân khấu hiện nay không thể tách rời hai yếu tố: chất lượng nghệ thuật và khả năng tiếp cận công chúng.
“Nhà hát xác định phải nâng cao chất lượng tác phẩm, đồng thời tận dụng các nền tảng công nghệ và mạng xã hội để quảng bá, đưa nghệ thuật đến gần hơn với đông đảo công chúng, qua đó từng bước tạo dựng lại nhu cầu thưởng thức trong đời sống", ông Hiếu nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, nhà hát cũng đẩy mạnh việc kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, từ đào tạo nghệ sĩ đến lựa chọn kịch bản, nhằm vừa giữ được bản sắc vừa mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.
Tuy nhiên, theo các giám đốc nhà hát, chuyển đổi số sẽ khó đạt hiệu quả nếu thiếu sự hỗ trợ đồng bộ. “Cần có sự đầu tư về hạ tầng, cơ chế chính sách và đặc biệt là chế độ đãi ngộ phù hợp để nghệ sĩ có thể yên tâm sáng tạo", ông Hiếu cho rằng đây là yếu tố then chốt để giữ chân người làm nghề.
Từ ứng dụng công nghệ trong dàn dựng, tận dụng nền tảng số đến nâng cao chất lượng tác phẩm, sân khấu đang từng bước thích ứng với môi trường mới. Nếu được tiếp sức đúng hướng, chuyển đổi số không chỉ giúp tìm lại khán giả mà còn mở ra khả năng tạo giá trị kinh tế cho ngành.
