Ô nhiễm không khí xếp thứ ba trong các yếu tố nguy cơ gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam

Thông tin này được đại diện Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế chia sẻ trong Hội thảo Khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam diễn ra ngày 29.9.

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều ảnh hưởng đối với sức khỏe người dân

Tại Hội thảo, bà Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế đã có tham luận “Tác động của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe tại Việt Nam: Bằng chứng, khoảng trống và các ưu tiên hành động”.

Trình bày tham luận, bà Hà cho biết, Bộ Y tế đã tiến hành một số nghiên cứu, đánh giá về tác động của ô nhiễm không khí đến sức khỏe tại Việt Nam, đồng thời thu thập số liệu từ các báo cáo nghiên cứu của các nhà khoa học.

Theo Nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu 2023 trên toàn thế giới, tại Việt Nam, ô nhiễm không khí xếp thứ ba trong các yếu tố nguy cơ gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam, sau tăng huyết áp tâm thu và thuốc lá.

Bà Lê Thái Hà cho biết, ô nhiễm không khí được cho là có liên quan đến gần 100.000 ca tử vong sớm trong năm 2023. Bên cạnh yếu tố trực tiếp từ ô nhiễm không khí, một yếu tố nguy cơ khác là thuốc lá cũng liên quan đến một số lượng ca tử vong sớm. Thuốc lá cũng là một trong những yếu tố có thể gây và làm gia tăng ô nhiễm không khí, đặc biệt là ô nhiễm không khí trong nhà.

Tác động của ô nhiễm không khí đã được ghi nhận có thể ảnh hưởng ngay từ khi mang thai, ảnh hưởng đến bà mẹ và trẻ sơ sinh, có thể gây ra những tác động như trẻ sinh non, nhẹ cân.

Đối với trẻ em, ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ nhập viện vì các bệnh đường hô hấp, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp liên quan đến ô nhiễm không khí.

Người lớn cũng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ô nhiễm không khí. Người lớn có thể bị tăng nguy cơ nhập viện và tử vong do bệnh hô hấp và tim mạch, bao gồm COPD, nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính, bệnh tim thiếu máu cục bộ, đột quỵ và ung thư phổi. Đồng thời tăng nguy cơ mắc các rối loạn tâm thần và rối loạn hành vi.

Người cao tuổi cũng là một trong những nhóm dễ bị tổn thương trước các tác động của ô nhiễm không khí. Làm tăng nguy cơ nhập viện do bệnh hô hấp và tim mạch.

Về gánh nặng bệnh tật liên quan đến ô nhiễm không khí, bà Hà cho biết có thể được tính trên ba dữ liệu cụ thể: thứ nhất là tử vong; thứ hai là số năm sống bị mất và tuổi thọ trung bình; thứ ba là tỉ lệ mắc bệnh và nhập viện.

Những vấn đề cần được ưu tiên

Về các hoạt động Bộ Y tế đã triển khai, bà Hà cho biết Bộ Y tế cũng đã có những hoạt động liên quan đến xây dựng chính sách, triển khai các nghiên cứu, xây dựng sổ tay hướng dẫn đánh giá nguy cơ sức khỏe do ô nhiễm không khí, tổ chức các chương trình tập huấn cho cán bộ y tế tại các tỉnh...

"Mặc dù đã triển khai nhiều hoạt động với đầy đủ các nội dung liên quan đến chức năng, nhiệm vụ được Chính phủ giao cho Bộ Y tế, tuy nhiên, trong quá trình thực hiện và triển khai, chúng tôi cũng nhìn thấy còn những thách thức cần sự chung tay của tất cả các ngành", bà Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết.

Các thách thức như: Các bằng chứng về ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe tại Việt Nam còn hạn chế; chưa có hệ thống dự báo, cảnh báo sớm tác động của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; thiếu sự liên kết thông tin, cảnh báo về chất lượng không khí và sức khỏe; năng lực của cán bộ y tế về ô nhiễm không khí và sức khỏe còn hạn chế; kinh phí triển khai các hoạt động về ô nhiễm không khí và sức khỏe còn hạn chế; cơ chế phối hợp liên ngành chưa chặt chẽ.