Sức hút từ sự mộc mạc
Tại Ngù Mái Retreat, một cơ sở du lịch cộng đồng mới đi vào hoạt động khoảng một tháng, lượng khách đặt dịch vụ đã tăng nhanh hơn kỳ vọng. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất không nằm ở thị trường, mà ở nguồn nhân lực.
Bà Hà Thúy Hạnh - Giám đốc vận hành Ngù Mái Retreat - cho biết, toàn bộ lao động tại đây đều là người dân địa phương thuộc xóm Ngù và xóm Mái.
“Chúng tôi ưu tiên 100% nhân lực tại chỗ. Họ rất chân thật, mộc mạc, đó cũng chính là điều du khách yêu thích. Tuy nhiên, kỹ năng phục vụ còn thiếu chuyên nghiệp nên cần thời gian đào tạo” - bà Hạnh nói.
Không chỉ dừng ở lao động trực tiếp, nhiều mô hình du lịch tại Phú Thọ còn khai thác sản phẩm OCOP và sản phẩm thủ công của người dân như một phần trải nghiệm. Những món quà nhỏ, những sản phẩm do chính người dân làm ra đang trở thành “điểm chạm” văn hóa của du khách.
Tại Mít Retreat ở khu vực Đà Bắc, ông Nguyễn Xuân Tùng, đại diện đơn vị đầu tư, cho hay, định hướng phát triển của doanh nghiệp là xây dựng mô hình du lịch cao cấp nhưng không tách rời văn hóa bản địa.
“Chúng tôi không phát triển nóng. Mọi thứ cần bài bản và đồng hành cùng chính quyền địa phương. Quan trọng hơn là đào tạo đội ngũ nhân lực tại chỗ để phát triển lâu dài” - ông Tùng chia sẻ.
Theo ông Tùng, nguồn nhân lực địa phương chính là yếu tố giúp du lịch giữ được bản sắc, tạo sự khác biệt với các điểm đến khác.
Ở góc độ người trải nghiệm, theo chị Hoàng Thị Hải (Hà Nội), xu hướng du lịch hiện nay không chỉ là ngắm cảnh mà còn là “sống cùng văn hóa”.
“Khi đến miền núi, chúng tôi muốn được ăn món địa phương, tham gia sinh hoạt cùng người dân, mua sản phẩm thủ công về làm kỷ niệm. Chính sự mộc mạc đó tạo nên sức hấp dẫn” - chị Hải nói.
Nhân lực tại chỗ - “tài nguyên” cần được mài giũa
Theo các chuyên gia, nguồn nhân lực tại chỗ đang trở thành một dạng “tài nguyên mềm” quan trọng của du lịch Phú Thọ. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, cần có sự đào tạo bài bản.
Ông Bùi Xuân Trường - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ - nhận định, khu vực lòng hồ Hòa Bình và các vùng phụ cận đang sở hữu tiềm năng lớn về cảnh quan và văn hóa, đồng thời giữ vai trò kết nối liên vùng quan trọng.
“Phú Thọ sau hợp nhất đã mở ra không gian phát triển du lịch rộng lớn, đa dạng từ văn hóa, sinh thái đến nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn hạn chế về hạ tầng, sản phẩm du lịch và đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực” - ông Trường nói.
Theo ông, phát triển du lịch phải đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, lấy doanh nghiệp làm động lực, người dân làm chủ thể và du khách làm trung tâm.
“Người dân phải trở thành đại sứ du lịch ngay tại nơi mình sinh sống” - ông nhấn mạnh.
Thống kê của ngành du lịch Phú Thọ, 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 10,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 10.700 tỉ đồng. Những con số này cho thấy du lịch đang dần trở thành động lực tăng trưởng quan trọng.
Tuy nhiên, bài toán nhân lực vẫn là thách thức lớn. Dự kiến mỗi năm Phú Thọ cần hàng nghìn lao động phát triển du lịch. Tuy nhiên, phần lớn lao động hiện nay chưa qua đào tạo. Trong bối cảnh đó, việc gắn kết doanh nghiệp - chính quyền - người dân trong đào tạo và sử dụng lao động tại chỗ được xem là hướng đi tất yếu.
Các chuyên gia cho rằng, nếu được đào tạo đúng hướng, lực lượng lao động địa phương không chỉ là người phục vụ mà còn là người kể chuyện văn hóa, góp phần nâng tầm giá trị điểm đến.
Du lịch Phú Thọ vì thế không chỉ dựa vào cảnh quan hay di sản, mà còn dựa vào chính con người. Trong tương lai, khi nguồn nhân lực tại chỗ được “mài giũa” đúng cách, đây sẽ là một trong những động lực quan trọng nhất giúp du lịch Phú Thọ phát triển bền vững và khác biệt.
