Bộ Công an đưa ra hướng dẫn chi tiết quy trình 3 bước thu mẫu ADN dành cho thân nhân liệt sĩ như sau:
Bước 1: Tiếp nhận thông tin ban đầu, người đang hưởng chế độ thờ cúng liệt sĩ mang theo bằng Tổ quốc ghi công đến trực tiếp trụ sở công an xã/phường nơi mình đang cư trú.
Bước 2: Kê khai và xác định đối tượng ưu tiên, thân nhân liên hệ cán bộ phụ trách để thực hiện kê khai 2 biểu mẫu chuyên dụng của lực lượng Công an nhân dân.
Tại đây, cơ quan chức năng sẽ xác định thông tin tối thiểu của 2 người là thân nhân liệt sĩ (chưa xác định thông tin) theo dòng ngoại (dòng mẹ).
Thứ tự ưu tiên từ 1 đến 6 được quy định nghiêm ngặt: (1) mẹ đẻ liệt sĩ; (2) bà ngoại ruột của liệt sĩ; (3) anh, chị, em cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; (4) bác, cậu, dì là anh, chị, em ruột của mẹ liệt sĩ; (5) anh, em con của chị gái, em gái của mẹ đẻ liệt sĩ; (6) con của chị gái, em gái liệt sĩ.
Bước 3: Tiến hành thu mẫu, người được lựa chọn cung cấp mẫu sinh phẩm ADN đến địa điểm tổ chức theo đúng thời gian được Công an xã/phường thông báo. Khi đi, công dân bắt buộc mang theo thẻ Căn cước hoặc Căn cước công dân gắn chip để phục vụ quét dữ liệu.
Nhiều người dân thắc mắc việc vì sao lấy thông tin của người thân của liệt sĩ (chưa xác định thông tin) theo dòng mẹ.
Theo cơ quan chức năng, mỗi người đều mang nhiều loại ADN khác nhau. Đối với hài cốt liệt sĩ đã được an táng từ nhiều năm, loại ADN còn lưu giữ tốt nhất thường là ADN ty thể (mtDNA). Đặc điểm của loại ADN này là chỉ được truyền từ mẹ sang các con, vì vậy những người có chung dòng mẹ sẽ có ADN ty thể gần như giống nhau.
Chính vì vậy, khi cần đối chiếu để xác định danh tính liệt sĩ, cơ quan chuyên môn thường ưu tiên thu nhận mẫu của những người thân cùng dòng mẹ, như: anh, chị, em ruột cùng mẹ của liệt sĩ; anh, chị, em của mẹ liệt sĩ; con của chị, em gái của mẹ và những người thân khác thuộc dòng mẹ, tùy từng trường hợp cụ thể.
Trước đó, lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06 - Bộ Công an) cho biết, chiến dịch cao điểm tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ sinh học và dữ liệu dân cư được Bộ Công an triển khai thần tốc trên cả nước.
Chiến dịch đặt mục tiêu vô cùng khẩn trương: phấn đấu thu nhận 300.000 mẫu sinh phẩm ngay trong năm 2026. Lộ trình được chia làm hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 (từ 25.6 đến 25.7) đặt mục tiêu thu nhận 250.000 mẫu và giai đoạn 2 (từ 26.7 đến 31.12) thu nhận 50.000 mẫu còn lại.
