Sáng 21.10, tại điểm thu nhận mẫu ADN ở phường Lào Cai, nhiều thân nhân liệt sĩ có mặt từ sớm, mang theo giấy tờ liên quan và những thông tin ít ỏi về người thân đã hy sinh trong chiến tranh.
Với họ, việc lấy mẫu ADN hôm nay không chỉ là một thủ tục mà còn là thêm một cơ hội tìm lại người thân sau nhiều năm chờ đợi.
Có mặt tại điểm thu nhận mẫu ADN, bà Hoàng Thị Tơ (trú tổ 13, phường Lào Cai) mang theo niềm mong mỏi tìm được hài cốt người anh trai đã hy sinh ở miền Nam.
Bà Tơ cho biết, anh trai bà là liệt sĩ Hoàng Xuân Thi, lên đường vào miền Nam chiến đấu từ năm 1965. Từ đó đến nay, gia đình vẫn mong có thông tin rõ ràng về nơi an nghỉ của anh.
“Gia đình mong muốn tìm được anh trai, tìm được phần mộ của anh. Anh hy sinh ở đâu thì gia đình cũng muốn biết để đưa anh về với quê hương, người thân”, bà Tơ chia sẻ.
Với những gia đình có người thân hy sinh nhưng chưa xác định được danh tính hoặc nơi an nghỉ, việc tìm kiếm không chỉ là mong muốn được biết thông tin mà còn là hành trình gìn giữ ký ức, hoàn thành tâm nguyện của các thế hệ trong gia đình.
Theo kế hoạch, đợt 2 năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức thu nhận mẫu ADN của hơn 600 thân nhân còn sống thuộc họ ngoại của các liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại các xã, phường.
Việc thu nhận mẫu được triển khai từ chiều 20.10 và trong ngày 21.10 tại 8 điểm tập trung trên địa bàn tỉnh.
Các địa phương được hướng dẫn phối hợp chuẩn bị địa điểm, rà soát danh sách và sắp xếp lịch thu mẫu theo từng khu vực.
Mẫu ADN sau khi thu nhận sẽ được đưa vào hệ thống dữ liệu phục vụ quá trình rà soát, đối sánh với dữ liệu ADN từ hài cốt liệt sĩ. Khi có kết quả trùng khớp, cơ quan chức năng có thêm căn cứ xác định danh tính, quê quán và thân nhân của liệt sĩ chưa rõ thông tin.
Đây là một trong những giải pháp ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Những dữ liệu được bổ sung hôm nay có thể trở thành cơ sở quan trọng để giải đáp câu hỏi mà nhiều gia đình đã chờ đợi suốt hàng chục năm.
Trao đổi với phóng viên, Thượng tá Lê Tiến Mạnh, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Lào Cai cho biết, tỉnh triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 8 điểm tập trung. Các điểm thu nhận được bố trí nhằm tạo thuận lợi cho người dân, hạn chế việc đi lại xa và thời gian chờ đợi.
Theo Thượng tá Lê Tiến Mạnh, Bộ Quốc phòng thực hiện thu nhận mẫu ADN từ hài cốt liệt sĩ, trong khi Bộ Công an triển khai thu nhận mẫu từ thân nhân.
Nguồn dữ liệu này sẽ được rà soát, đối sánh nhằm tìm ra các trường hợp trùng khớp, phục vụ xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin.
"Việc thu nhận mẫu ADN không chỉ góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Mỗi mẫu được lưu trữ là thêm một cơ hội để các gia đình tìm lại người thân, đưa những người đã hy sinh trở về với tên tuổi và quê hương. Qua đó tiếp nối đạo lý tri ân những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc", Thượng tá Lê Tiến Mạnh nói.
