Sáng 23.9, Báo Nhân Dân phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”, nhằm trao đổi về những điểm nghẽn và giải pháp cho các trường hợp còn lại trong chặng cuối của quá trình chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật.
Chia sẻ tại tọa đàm, bà Bùi Thị Hà - Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) cho biết, năm 2005, Việt Nam có hơn 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt. Đến năm 2026, con số này giảm còn 129 cá thể, tương đương mức giảm 97%. Hiện 23/34 tỉnh, thành phố không còn gấu nuôi nhốt.
Tuy nhiên, số gấu còn lại tập trung lớn tại Hà Nội. Thành phố hiện có 64 cá thể gấu bị nuôi nhốt, chiếm khoảng 50% tổng số gấu nuôi nhốt trên toàn quốc. Trong đó, 62 cá thể tập trung tại xã Phúc Thọ. Số cơ sở nuôi gấu tại Hà Nội vẫn duy trì ở mức 17 cơ sở từ năm 2024 đến nay.
Những con số này cho thấy Hà Nội, đặc biệt là Phúc Thọ, là một trong những địa bàn cần tiếp tục tập trung giải quyết trong chặng cuối của quá trình chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Nguyễn Hoàng Nhật - Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân - cho biết hơn 20 năm qua, số lượng gấu bị nuôi nhốt tại Việt Nam đã giảm mạnh. Đây là kết quả đáng ghi nhận của công tác quản lý nhà nước, thực thi pháp luật, bảo tồn thiên nhiên và sự thay đổi nhận thức của cộng đồng.
Tuy nhiên, khi số lượng gấu còn lại giảm xuống mức thấp, việc giải quyết dứt điểm những trường hợp cuối cùng lại bước vào giai đoạn khó khăn hơn.
“Đây không chỉ là câu chuyện về số lượng gấu. Đó còn là câu chuyện về trách nhiệm quản lý, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, chính quyền địa phương và tổ chức bảo tồn” - ông Nhật nhấn mạnh.
Quá trình quản lý và từng bước chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật tại Việt Nam được đẩy mạnh từ năm 2005, khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Quyết định số 02/2005/QĐ-BNN về quản lý gấu nuôi nhốt, yêu cầu đăng ký, quản lý và gắn chip điện tử cho hơn 4.300 cá thể. Trong giai đoạn 2005-2006, chương trình đăng ký và gắn chip cho các cá thể gấu bị nuôi nhốt trên cả nước được hoàn thành.
Đến năm 2010, cả nước còn 3.843 cá thể gấu nuôi nhốt, trong đó Hà Nội có 685 cá thể. Năm 2015, các con số lần lượt giảm xuống còn 1.690 và 311 cá thể.
Năm 2020, cả nước còn 376 cá thể gấu nuôi nhốt, riêng Hà Nội có 175 cá thể, chiếm khoảng 46,5%. Đến năm 2026, tổng số gấu nuôi nhốt trên cả nước tiếp tục giảm mạnh xuống 129 cá thể, trong khi Hà Nội còn 64 cá thể, tương đương khoảng một nửa cả nước.
Theo ông Nguyễn Hoàng Nhật, khi số lượng gấu còn lại đã giảm xuống mức thấp, việc giải quyết dứt điểm những trường hợp cuối cùng trở nên khó khăn hơn, đặt ra yêu cầu về trách nhiệm quản lý và sự phối hợp giữa các bên.
Tọa đàm tập trung làm rõ vì sao những trường hợp còn lại chưa được giải quyết, trách nhiệm của từng bên, những thay đổi cần thiết trong cách làm và lộ trình để chấm dứt hoàn toàn hoạt động nuôi nhốt gấu tại Phúc Thọ cũng như Hà Nội.
Theo bà Bùi Thị Hà, sau hơn 20 năm, chặng đường còn lại tuy ngắn hơn về số lượng gấu nhưng đòi hỏi quyết tâm cao hơn. Khi chính quyền, lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức bảo tồn, báo chí và cộng đồng cùng hành động theo một lộ trình rõ ràng, mục tiêu đưa Hà Nội trở thành địa phương không còn gấu nuôi nhốt có thể từng bước trở thành hiện thực.
