Người dân bản Lếch, xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La thu hoạch na Thái. Ảnh: Trường Sơn
Những ngày này, các vùng trồng na ở xã Mai Sơn bước vào vụ thu hoạch. Trên các tuyến đường liên bản và dọc Quốc lộ 6, người dân tất bật thu hái, đóng gói; thương lái liên tục đến tận vườn thu mua, đưa sản phẩm đi tiêu thụ.
Tại bản Lếch, gia đình ông Nguyễn Quốc Hội đang tất bật thu hoạch 4 ha na Thái và na sầu riêng, được chuyển đổi từ năm 2018.
Trước đây, gia đình trồng ngô, rau màu và na dai truyền thống nhưng hiệu quả kinh tế thấp do quả nhỏ, dễ sâu bệnh. Năm nay, gia đình dự kiến thu khoảng 80 tấn na, giá bán 30.000 - 40.000 đồng/kg, lợi nhuận hơn 1,5 tỉ đồng.
Người dân bản Lếch, xã Mai Sơn thu hoạch na. Ảnh: Trường Sơn
Không khí thu hoạch cũng diễn ra nhộn nhịp tại Hợp tác xã Mé Lếch. Ông Nguyễn Hữu Tứ, Giám đốc Hợp tác xã, cho biết đơn vị có 26 thành viên với 50 ha na, đồng thời liên kết với các hộ dân trên diện tích hơn 300 ha.
Tổng sản lượng na trong vùng liên kết khoảng 6.500 tấn. Để mở rộng đầu ra, hợp tác xã kết hợp nhiều hình thức tiêu thụ, trong đó có livestream và bán hàng trên các sàn thương mại điện tử.
“Mỗi ngày, hợp tác xã tiêu thụ khoảng 2 tấn qua kênh online và 5 - 6 tấn thông qua thương lái để đưa vào siêu thị, chợ đầu mối”, ông Tứ cho biết.
Anh Nguyễn Tiến Thành, thương lái ở phường Chiềng Sinh, cho biết mỗi ngày thu gom khoảng 5 - 7 tấn na tại các vườn ở Mai Sơn, sau đó vận chuyển về các tỉnh và chợ đầu mối Hà Nội.
“Na năm nay quả to, đồng đều, vị ngọt, thơm nên được người tiêu dùng ưa chuộng. Nhiều ngày lượng hàng thu gom vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu”, anh Thành nói.
Na sau khi thu hoạch được nhà vườn đóng gói cẩn thận trước khi xuất bán. Ảnh: Trường Sơn
Theo UBND xã Mai Sơn, địa phương hiện có hơn 1.160 ha na, gồm na dai truyền thống, na Thái, na Đài và na sầu riêng. Trong đó, hơn 920 ha đã cho thu hoạch, sản lượng ước khoảng 9.000 tấn/năm.
Để nâng cao năng suất, chất lượng, người dân từng bước thay đổi phương thức canh tác. Các kỹ thuật như thụ phấn bổ sung, sử dụng phân hữu cơ, thuốc sinh học và bọc quả được áp dụng rộng rãi. Nhờ đó, năng suất na tăng khoảng 30% so với trước.
Ông Nguyễn Anh Thu, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Sơn, cho biết cây na phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, nhất là khu vực chân núi, đồi có độ dốc vừa phải.
“Địa phương sẽ quy hoạch vùng chuyên canh, khuyến khích ứng dụng kỹ thuật và tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ, nâng chất lượng, giữ thương hiệu na Mai Sơn”, ông Thu nói.
Vụ na năm nay, nhiều vườn cho quả nặng từ 0,8 - 1,3 kg/quả. Sản phẩm được tiêu thụ qua nhiều kênh, từ thương lái, chợ đầu mối đến các cửa hàng và điểm bán trực tiếp dọc Quốc lộ 6.
Na Mai Sơn được bán trên các nền tảng số. Ảnh: Đỗ Lệ Thùy
Đã nhiều năm bán na trên các nền tảng số, chị Đỗ Lệ Thùy, xã Mai Sơn, mỗi ngày nhận khoảng 100 - 200 đơn hàng qua livestream và kênh trực tuyến. Theo chị, bán online giúp mở rộng thị trường, giảm khâu trung gian và tiêu thụ na nhanh hơn.
“Khách hàng ngày càng ưa chuộng na Mai Sơn bởi quả to, ngọt, thơm, mẫu mã đẹp. Bán trực tuyến giúp tôi chủ động giới thiệu sản phẩm, chốt đơn và đưa na từ nhà vườn đến người tiêu dùng”, chị Thùy chia sẻ.
Không chỉ mang lại thu nhập cho người trồng, mùa na còn tạo việc làm cho lao động thời vụ, thương lái, các cơ sở thu mua và đóng gói.
Nhiều quầy bán na được các nhà vườn mở ra dọc Quốc lộ 6, đoạn qua xã Mai Sơn. Ảnh: Trường Sơn
Từ những sườn đồi trước đây chủ yếu trồng cây ngắn ngày, nhiều diện tích ở Mai Sơn nay được phủ xanh bởi những vườn na cho giá trị kinh tế cao.
Việc mở rộng vùng trồng, nâng chất lượng và đa dạng kênh tiêu thụ đang giúp người dân tăng thu nhập, hướng tới phát triển bền vững.
