Nhóm Zalo và những chuyến đi từng nhà
Gần 23h, anh Hoàng Văn Thực nhận tin xảy ra va chạm tại một quán trên địa bàn, lập tức đến hiện trường phối hợp xử lý. Đây là một trong nhiều cuộc gọi ngoài giờ từ khi anh làm Trưởng thôn Hợp Nhất, xã Thanh Thịnh, tỉnh Thái Nguyên. Thôn được sáp nhập từ bốn thôn cũ, có 216 hộ với 570 nhân khẩu. Địa bàn rộng, không có phó trưởng thôn nên phần lớn công việc do anh Thực trực tiếp đảm nhận.
Từng làm Bí thư Chi đoàn, bán hàng trực tuyến và thường xuyên dùng mạng xã hội, anh Thực được địa phương tin tưởng giao nhiệm vụ nhờ khả năng ứng dụng công nghệ.
Dù ban đầu áp lực vì còn trẻ, ít kinh nghiệm dân vận, anh đã lập ba nhóm Zalo theo cụm dân cư để nhanh chóng cập nhật thông báo, lịch họp và các chủ trương mới.
Nhóm liên lạc có quy ước không đăng bán hàng, thông tin kích động, phản cảm hoặc tài liệu chưa được kiểm chứng. Theo Thực, không gian mạng của thôn phải phục vụ công việc chung, tránh trở thành nơi lan truyền tin đồn.
Tuy nhiên, không phải hộ dân nào cũng có điện thoại thông minh. Một số người cao tuổi, hộ nghèo hoặc gia đình sống xa khu dân cư không sử dụng Zalo. Với những trường hợp này, Thực nhờ hàng xóm thông báo hoặc trực tiếp đến tận nhà. “Công nghệ giúp công việc nhanh hơn, nhưng không thể thay thế việc gặp gỡ, lắng nghe người dân” - anh nói.
Từ kinh nghiệm bán hàng trực tuyến, anh Thực làm video “nhật ký trưởng thôn” ghi lại công việc hằng ngày theo cách gần gũi, nhưng luôn cân nhắc để bảo vệ thông tin riêng tư và tránh đăng sự việc chưa được xác minh.
Mạng xã hội còn giúp anh kết nối nguồn lực hỗ trợ người khó khăn. Qua một bài kêu gọi, một hộ nghèo đã được tặng tủ lạnh và nhiều thực phẩm thiết yếu. Tuy nhiên, với những vấn đề như bồi thường, tái định cư và sinh kế, công nghệ không thể thay thế đối thoại trực tiếp. “Nhiều việc không thuộc thẩm quyền, trưởng thôn chỉ có thể lắng nghe, tổng hợp kiến nghị và làm cầu nối với chính quyền” - anh Thực nói.
Đưa màn hình vào cuộc họp, công nghệ ra đồng ruộng
Tại xã Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn, chị Lăng Thị Thơ, sinh năm 1993, Trưởng thôn Đoàn Kết, cũng đang tìm cách đưa công nghệ vào điều hành và phát triển kinh tế.
Tốt nghiệp chuyên ngành Công tác xã hội, Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên, chị từng có hơn 7 năm làm việc tại UBND xã trước khi nghỉ để khởi nghiệp, sản xuất và kinh doanh.
Thôn Đoàn Kết có khoảng 208 hộ, địa bàn rộng và chưa có nhà văn hóa chung. Các cuộc họp vẫn phải tổ chức theo từng khu vực, khiến cùng một nội dung phải triển khai nhiều lần.
Chị Thơ dự kiến sử dụng máy tính, màn hình trình chiếu, hình ảnh và video minh họa trong các cuộc họp. Thay vì chỉ đọc văn bản, các chủ trương, chính sách hoặc mô hình sản xuất sẽ được thể hiện trực quan để người dân dễ hiểu, dễ nhớ.
Theo chị, ứng dụng công nghệ phải đi cùng trách nhiệm kiểm chứng. Trong một lần rà soát thiệt hại sau thiên tai, một hộ dân báo khoảng 200 cây bạch đàn bị gãy. Khi đoàn kiểm tra đến hiện trường, thực tế chỉ có 6 cây bị ảnh hưởng.
Từ sự việc này, chị nhắc người dân cung cấp thông tin trung thực, đồng thời tự rút kinh nghiệm không chuyển tiếp phản ánh khi chưa kiểm tra.
Nữ trưởng thôn còn ấp ủ xây dựng mô hình nông nghiệp số. Chị dự kiến thử nghiệm cây trồng mới trên diện tích của gia đình, ghi lại quá trình từ chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch bằng hình ảnh, video rồi quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội. “Tôi phải làm được thì mới có thể thuyết phục bà con. Khi người dân nhìn thấy sản phẩm bán được và mang lại thu nhập thực tế, lời vận động mới có sức nặng” - chị Thơ nói.
Nếu mô hình hiệu quả, chị sẽ vận động từ 10-15 hộ tham gia, ưu tiên người trẻ, phụ nữ nuôi con nhỏ và các gia đình có ruộng vườn nhưng việc làm chưa ổn định. Những cách làm còn ở bước khởi đầu, nhưng cho thấy công nghệ đang từng bước thay đổi cách điều hành tại cơ sở, đồng thời mở thêm cơ hội để người trẻ đóng góp cho quê hương.
