Cuộc điện đàm hiếm hoi giữa Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store và Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 27.10 đã làm lộ rõ bất đồng giữa các nước Bắc Âu về việc nối lại đối thoại với Mátxcơva, trong bối cảnh các bên ủng hộ Ukraina tại châu Âu tìm cách có tiếng nói trong tiến trình đàm phán.
Theo thông tin từ Điện Kremlin, cuộc điện đàm tập trung vào các nỗ lực giải quyết xung đột Ukraina, cùng những vấn đề an ninh và ổn định tại Bắc Âu và khu vực biển Baltic. Hai nhà lãnh đạo Phần Lan và Na Uy đã chủ động liên lạc với ông Putin trước vòng đàm phán hòa bình Nga - Mỹ - Ukraina dự kiến nối lại tại Abu Dhabi vào tháng tới.
Động thái này lập tức gây tranh cãi trong khu vực Bắc Âu, nơi các chính phủ có quan điểm tương đối cứng rắn với Nga kể từ khi xung đột Ukraina leo thang năm 2022.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen công khai bày tỏ hoài nghi về sáng kiến của hai nước láng giềng, cho rằng châu Âu cần hành động thống nhất thay vì mỗi nước tự triển khai các cuộc tiếp xúc riêng với Mátxcơva.
Theo người đứng đầu chính phủ Đan Mạch, bà không tin rằng những cuộc liên lạc đơn phương như vậy có thể mang lại kết quả đáng kể.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cũng phàn nàn rằng ông không được thông báo trước về cuộc điện đàm với Tổng thống Nga. Ông đồng thời cho biết kỳ vọng của mình đối với những cuộc trao đổi như vậy là khá thấp.
Việc Phần Lan và Na Uy trực tiếp trao đổi với ông Putin diễn ra khi các nước châu Âu đang tìm cách bảo đảm vai trò trong những cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Hai ông Stubb và Store từng được nhắc đến như những ứng viên tiềm năng đại diện cho Liên minh châu Âu (EU) tại bàn đàm phán, nhưng cuộc điện đàm vừa qua không được tiến hành thay mặt toàn châu Âu.
Bất đồng lần này nối dài những tranh cãi trong nội bộ phương Tây về việc có nên khôi phục đối thoại trực tiếp với Mátxcơva hay tiếp tục duy trì sức ép quân sự và kinh tế.
Đầu năm nay, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever từng vấp phải phản ứng từ các đồng minh sau khi nhận định chiến lược cung cấp vũ khí cho Kiev và áp đặt trừng phạt Nga không mang lại kết quả như mong muốn, đồng thời cho rằng đàm phán là lựa chọn khả thi duy nhất.
Đại diện cấp cao EU phụ trách chính sách đối ngoại Kaja Kallas phản bác quan điểm này, cảnh báo việc bình thường hóa quan hệ với Nga có thể dẫn tới thêm các cuộc xung đột. Ngoại trưởng Bỉ cũng từng mô tả đề xuất của ông De Wever là tín hiệu của sự yếu đuối.
Mátxcơva nhiều lần cáo buộc các chính phủ châu Âu kéo dài xung đột khi tiếp tục hỗ trợ quân sự cho Ukraina, đồng thời tìm cách tham gia tiến trình đàm phán.
Tuy nhiên, Nga vẫn phát tín hiệu sẵn sàng tiếp xúc với đại diện châu Âu nếu người này thực sự theo đuổi giải pháp hòa bình. Hôm 25.10, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Mátxcơva hoan nghênh một nhà đàm phán từ Brussels, nhưng nhấn mạnh người đó phải thực sự cam kết thúc đẩy giải pháp hòa bình.
