 |
| Học sinh giải bài tập về nhà với chatbot AI. |
Xu hướng này mang lại lợi ích rõ rệt nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về chất lượng và sự phụ thuộc vào công nghệ.
Trong bối cảnh cạnh tranh giáo dục ngày càng khốc liệt tại Trung Quốc, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành “trợ thủ mới” của các gia đình, thậm chí thay thế một phần vai trò của cha mẹ. Họ sử dụng chatbot để hỗ trợ học tập hoặc thậm chí giám sát việc học của con.
Chị Li Linyun, sống tại Hồ Nam, Trung Quốc, chia sẻ chị từng cãi nhau thường xuyên với con khi hỗ trợ cháu làm bài tập về nhà. Tuy nhiên, mọi chuyện đã thay đổi khi chị chuyển sang sử dụng chatbot Doubao.
Li chia sẻ: “Chatbot Doubao là một giáo viên trực tuyến 24/24, rất hiểu biết và cực kỳ kiên nhẫn. Công cụ này không chỉ giải thích bài học mà còn có thể chấm điểm và phát hiện lỗi sai thông qua hình ảnh”.
Không chỉ giúp cải thiện kết quả học tập, AI còn góp phần làm dịu căng thẳng trong mối quan hệ gia đình khi phụ huynh chỉ cần khuyến khích con làm bài tập thay vì đốc thúc như trước. Bên cạnh đó, việc sử dụng AI cũng giúp gia đình tiết kiệm đáng kể chi phí gia sư, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho nhiều người hơn.
Còn chị Zheng Wenqi, nhân viên quan hệ công chúng tại Hắc Long Giang, cho con học tiếng Anh với thiết bị công nghệ tích hợp AI Native Language Star. Thiết bị gồm hai phần là một chiếc mặt nạ che miệng và một chiếc loa đeo cổ.
Chị Zheng nói tiếng Trung qua chiếc mặt nạ và thiết bị sẽ chuyển sang tiếng Anh, phát qua loa theo thời gian thực. Nhờ vậy, dù không biết tiếng Anh, chị vẫn luyện giao tiếp ngoại ngữ với con mỗi ngày. Sau khoảng một tháng sử dụng, chị nhận thấy con trai 9 tuổi nói tiếng Anh lưu loát, tự tin hơn.
Không dừng lại ở việc hỗ trợ, một số phụ huynh còn chủ động “đồng sáng tạo” cùng AI. Chị Yin Xingyu, làm việc trong lĩnh vực tiếp thị tại Thâm Quyến, đã sử dụng chatbot DeepSeek để tạo ra trò chơi từ vựng tiếng Anh cho con gái. Việc thiết kế các trò chơi tương tác giúp trẻ chủ động tư duy thay vì phụ thuộc vào công nghệ.
Một cuộc khảo sát toàn cầu năm 2025 do công ty dịch vụ KPMG thực hiện cho thấy hơn 90% người Trung Quốc thấy lạc quan về công nghệ AI. Sự cởi mở ở Trung Quốc đã thúc đẩy một thị trường công nghệ giáo dục rộng lớn trị giá hơn 43 tỷ USD, nhưng không phải sản phẩm nào cũng thực sự hiệu quả.
“Phòng tự học bằng AI” là một ví dụ. Đây là mô hình do tỉnh Chiết Giang tổ chức, trong đó học sinh ngồi tự học trong từng ô được ngăn cách. Các em làm bài tập trên máy tính bảng và AI “chấm điểm”.
Nhiều phụ huynh Trung Quốc và cựu nhân viên cho rằng AI thực chất chỉ là chiêu tiếp thị, khi nội dung học tập chủ yếu là bài giảng ghi sẵn, còn thiết bị là máy tính bảng phổ thông. Thực tế, nhiều cơ sở đã phải đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng sau đó.
Chị Li, sống ở Hồ Nam, Trung Quốc, chia sẻ: “Chatbot Doubao là một giáo viên trực tuyến 24/24, rất hiểu biết và cực kỳ kiên nhẫn. Công cụ này không chỉ giải thích bài học mà còn có thể chấm điểm và phát hiện lỗi sai thông qua hình ảnh”.
