Tăng vốn, đổi mới quản trị để khơi thông nguồn lực
Chia sẻ từ thực tiễn của Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), ông Trần Công Hòa - Thành viên Hội đồng thành viên VEC - chia sẻ, doanh nghiệp xác định ba trụ cột trong tái cơ cấu gồm tái cơ cấu tài chính với trọng tâm là tăng cường năng lực vốn chủ sở hữu; đổi mới quản trị doanh nghiệp thông qua hoàn thiện quy chế, quy trình, tổ chức bộ máy và sắp xếp nhân sự; cùng với tái cơ cấu hoạt động và thị trường nhằm tạo động lực phát triển bền vững.
Bước ngoặt lớn nhất của VEC là được tăng vốn điều lệ. Theo ông Hòa, việc củng cố năng lực tài chính đã giúp doanh nghiệp có điều kiện huy động thêm các nguồn lực xã hội để đầu tư các dự án quy mô lớn. Hiện VEC đang triển khai nhiều công trình trọng điểm như mở rộng tuyến Cầu Giẽ - Ninh Bình, TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, Nội Bài - Lào Cai và đầu tư tuyến Vành đai 4 Hà Nội. Từ thực tế đó, ông Hòa cho rằng, khi tái cơ cấu được thực hiện đúng hướng, đặc biệt là tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực tài chính, doanh nghiệp sẽ có điều kiện phát huy hiệu quả hoạt động và đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Về phía đơn vị thực hiện đầu tư và kinh doanh vốn, ông Vũ Trí Thức - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) cho hay, công tác tái cơ cấu, thoái vốn và cổ phần hóa thời gian qua nhìn chung được triển khai thuận lợi nhờ hệ thống cơ chế, chính sách tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ. Ông Thức nhận định, nâng cao hiệu quả quản trị và tái cơ cấu vốn cần được giao cho tổ chức chuyên nghiệp, chuyên trách. Thực tiễn thoái vốn tại hàng nghìn doanh nghiệp cho thấy, quá trình này đòi hỏi chuyên môn sâu, kinh nghiệm và sự linh hoạt; nhiều trường hợp phải định giá, đấu giá nhiều lần, kết hợp các phương thức mới đạt kết quả.
Việc xác định giá trị doanh nghiệp phải tính đầy đủ giá trị thực tế, gồm quyền sử dụng đất, đồng thời thuê đơn vị thẩm định độc lập và đấu giá công khai. Quy trình thường kéo dài 3-6 tháng, trong khi thị trường biến động nhanh, khiến kết quả đấu giá có thể không như kỳ vọng. Do đó, cần trao thêm quyền cho các tổ chức chuyên biệt về đầu tư, kinh doanh vốn để đẩy nhanh sắp xếp, đổi mới DNNN.
Nâng cao năng lực đầu tư của doanh nghiệp nhà nước
Trong khi đó, TS Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh - nhận định, cần thay đổi cách đánh giá DNNN theo mục tiêu phát triển mới, không chỉ dựa trên các chỉ tiêu truyền thống như lợi nhuận, cạnh tranh hay hiệu quả kinh doanh.
Ông cũng nhấn mạnh, tái cơ cấu không chỉ là thoái vốn, cổ phần hóa hay bán vốn mà còn phải tăng vốn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng cạnh tranh quốc tế. Cùng với đó là trao quyền cho doanh nghiệp đi đôi với cơ chế giám sát phù hợp, cho phép áp dụng các công cụ quản trị rủi ro hiện đại và từng bước nâng cao năng lực đầu tư chuyên nghiệp của SCIC trong tương lai. TS Võ Trí Thành cho rằng, nếu mục tiêu là tối đa hóa nguồn thu thì cách tiếp cận sẽ khác với trường hợp cần giữ ngành nghề hoặc thương hiệu. Theo ông, điều quan trọng nhất là bảo đảm tính minh bạch để thị trường chấp nhận.
