NSƯT Phú Đôn sinh năm 1960 tại Hà Nội, trong gia đình có tới 8 người con. Bố ông là NSƯT Lại Phú Cương - người được yêu mến qua vai bác cả Thuận - trong bộ phim kinh điển "Vĩ tuyến 17 ngày và đêm".
Phú Đôn là lớp diễn viên đầu tiên được đào tạo tại Nhà hát Kịch Việt Nam.
Vóc người gầy gò, làn da ngăm đen và gương mặt nhiều nếp nhăn, ông toát lên nét hiền lành, khắc khổ. Bởi thế, khi đóng phim truyền hình, đạo diễn thường chọn ông vào vai nghèo khó.
Trong đó, phải kể đến những vai diễn nổi tiếng một thời trong các bộ phim: "Tivi về làng", "Em ở nơi nao", "Hai bình làm thủy điện", "Đất và người", "Nàng dâu order", "Hoa hồng trên ngực trái", "Đấu trí"...
Chia sẻ với phóng viên Lao động, NSƯT Phú Đôn cho biết, ông gắn bó với Trung tâm phim truyền hình (Đài truyền hình Việt Nam) từ lâu nên khi nhận lời mời làm phim của VTV, ông thường không từ chối vì tin tưởng vào chất lượng của các tác phẩm.
"Tôi không kén chọn kịch bản, khi vào các phim truyền hình, bản thân cố gắng thoát lối mòn bằng cách tạo cho nhân vật có màu sắc, cá tính hơn.
Khi đến trường quay, ngoài việc tuân thủ lời thoại, kịch bản, tôi cũng xin đạo diễn cho mình sáng tạo, có thể ngẫu hứng trong một số đoạn diễn để khán giả thấy hấp dẫn hơn", Phú Đôn kể lại.
Khi được hỏi: Nhiều người gọi Phú Đôn là "người đàn ông khổ nhất màn ảnh Việt", ông có thấy buồn?
Nam nghệ sĩ trả lời: "Nhiều người có thể nghĩ đó là bất lợi vì không bao giờ được nhận vai chính, soái ca nhưng tôi lại chẳng bao giờ buồn, chạnh lòng hay thấy thiệt thòi vì điều đó cả.
Tạo hóa đã cho tôi một ngoại hình khắc khổ, nhỏ thó, gầy gò nhưng tôi thấy tự hào và xem đó là thương hiệu của Phú Đôn...".
Nam nghệ sĩ chia sẻ thêm, ông từng đóng nhiều vai, từ khắc khổ đến hiền lành, mỗi vai diễn đều cho ông nhiều trải nghiệm diễn xuất.
"Nhân vật trong phim cũng như ngoài đời, có người xấu, có người đẹp. Vì sao không lấy cái xấu, cái nhược điểm của mình làm thế mạnh - điều này tôi học được ở thế hệ đi trước. Biến khuyết điểm trở thành lợi thế và cố gắng khai thác "lợi thế riêng" đó trong nghề nghiệp của mình", ông tâm sự.
NSƯT Phú Đôn nghỉ hưu năm 2020, sau khi nghỉ chế độ được 6 năm, ông nhận lương hưu 7,5 triệu đồng/tháng.
Nam nghệ sĩ cho biết, bản thân là người sống giản dị nên tiền lương hưu cũng đủ cho ông trang trải sinh hoạt hàng ngày.
Ở tuổi 66, NSƯT Phú Đôn có cuộc sống bình dị, êm ấm bên vợ con trong căn nhà ở phố Thụy Khuê.
Thường ngày, ông dậy sớm, uống cà phê, ăn sáng và đưa con út đi học. Nếu không có lịch quay phim, nghệ sĩ Phú Đôn dành phần lớn thời gian dọn dẹp nhà cửa, giúp vợ nấu ăn.
Ông nói: "Tôi không nề hà việc gì, từ nấu cơm, lau nhà đến giặt giũ quần áo để giúp vợ. Đó là sự công bằng và san sẻ với nhau trong cuộc sống hôn nhân...".
Ngoài ra, Phú Đôn còn có sở thích đọc sách. Ông duy trì thói quen đọc, dù chỉ mười, hai mươi trang mỗi ngày. Theo nam diễn viên, việc đọc sách, bổ sung kiến thức sẽ hỗ trợ nhiều cho nghề diễn.
Khi có nhiều thời gian rảnh rỗi, hoặc vào các dịp lễ Tết, NSƯT Phú Đôn thường đưa vợ con về quê ngoại, hay đi du lịch, nghỉ dưỡng. Đây cũng là một trong những cách giúp nam nghệ sĩ hâm nóng tình cảm gia đình.
