Sáng 24.8, với 94,6% đại biểu có mặt tham gia tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết Về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.
Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2027. Nghị quyết số 96/2019/QH14 ngày 27.11.2019 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án hết hiệu lực kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành.
Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, một trong những nội dung được điều chỉnh là chỉ tiêu giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội và các chỉ tiêu về phòng, chống ma túy.
Các chỉ tiêu này được điều chỉnh để phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28.7.2026 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.
Về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính (điểm a khoản 1 Điều 4), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, theo báo cáo của TANDTC (tại Công văn số 490/TANDTC-PC ngày 6.8.2026), trong điều kiện số lượng vụ án, vụ việc các Tòa án phải thụ lý tăng gần gấp đôi (so với thời điểm Quốc hội ban hành Nghị quyết số 96/2019/QH14) và với tính chất ngày càng phức tạp; biên chế giữ nguyên từ năm 2012 và tiếp tục điều chỉnh giảm trong năm 2026, đang gây quá tải cho hệ thống Tòa án.
Do đó, TANDTC đề nghị Quốc hội tập trung giám sát chất lượng và thời hạn giải quyết, xét xử đã được quy định cụ thể trong pháp luật tố tụng. Trên cơ sở cân nhắc các mặt, tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội và đề xuất của TANDTC, dự thảo Nghị quyết chỉnh lý quy định tại điểm a khoản 1 Điều 4 theo hướng: Bảo đảm việc giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%. Chánh án TANDTC giao cụ thể tỉ lệ giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự.
Về chỉ tiêu không để người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân bỏ trốn do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ (điểm a khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 5), tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xin phép Quốc hội cho được chỉnh lý theo phương án 1 (quy định không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn), với lý do chỉ tiêu này đã được Nghị quyết số 96/2019/QH14 quy định và đang được thực hiện nghiêm túc; dự thảo chỉ đặt ra trách nhiệm đối với trường hợp cơ sở giam giữ thiếu trách nhiệm dẫn đến bỏ trốn; đồng thời quy định này thống nhất với Điều 376 Bộ luật Hình sự về tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn và khoản 6 Điều 7 Luật Thi hành án hình sự về các hành vi bị nghiêm cấm...
