Đầu tư tiền tỉ nuôi hàu trên sông Gianh
Vùng cửa Gianh nổi tiếng với đặc sản hàu nhờ nguồn nước giao thoa mặn - ngọt. Trước đây, người dân chủ yếu khai thác hàu tự nhiên bám trên các mỏm đá ven bờ. Những năm gần đây, một số hộ chuyển sang nuôi hàu đại dương bằng phương pháp treo dây, mở ra hướng làm ăn mới.
Anh Trần Quốc Trong, ở phường Bắc Gianh, là một trong những người tiên phong đưa mô hình này về sông Gianh.
Năm 2022, qua một người bạn làm nghề lặn, anh biết đến nghề nuôi hàu treo dây tại các tỉnh phía Bắc. Vợ chồng anh tìm đến Ninh Bình, Quảng Ninh học hỏi kinh nghiệm. Giữa năm 2023, gia đình bắt đầu nuôi thử nghiệm. Nhận thấy hàu thích nghi tốt, anh quyết định mở rộng quy mô.
Đến nay, gia đình anh Trong có 5 bè nuôi, với tổng diện tích mặt nước khoảng 3ha. Bè được kết từ thân tre, lồ ô lớn, kết hợp thùng xốp bọc nilon tạo độ nổi. Các cọc đóng xuống đáy sông giúp cố định bè, đồng thời tạo điều kiện di chuyển đến nơi tránh trú khi thời tiết bất lợi.
Hàu giống được vận chuyển từ các tỉnh phía Bắc về, cấy lên vỏ hàu, buộc thành từng dây rồi thả xuống nước. Nhờ sử dụng nguồn phù du tự nhiên làm thức ăn, người nuôi không phải đầu tư chi phí thức ăn.
Theo anh Trong, mỗi bè cần hơn 350 triệu đồng vốn đầu tư, kể cả tiền con giống. Để phát triển quy mô hiện nay, gia đình anh phải sử dụng phần lớn tiền tích lũy và vay thêm vốn. Sau 12 - 18 tháng, hàu đạt kích thước thương phẩm, được thu hoạch và bán trực tiếp cho thương lái tại bè. Qua những vụ đầu tiên, hàu sinh trưởng tốt, ít tốn công chăm sóc, đầu ra tương đối thuận lợi.
Mở hướng phát triển kinh tế vùng cửa Gianh
Từ những hộ tiên phong, nghề nuôi hàu treo dây dần lan rộng dọc hai bờ sông Gianh. Nhiều hộ ở phường Bắc Gianh và khu vực lân cận tham gia đầu tư, góp vốn làm bè. Hiện sản lượng hàu toàn phường ước đạt 900 tấn mỗi năm, doanh thu khoảng 25 tỉ đồng.
Ngoài thu nhập từ nuôi hàu, mô hình còn tạo việc làm trong các khâu thu hoạch, sơ chế, chế biến và vận chuyển. Sản phẩm được tiêu thụ tại các nhà hàng, cơ sở kinh doanh hải sản và thông qua đầu mối thu mua ngoài tỉnh.
Tháng 9.2026, 8 hộ dân thành lập Hợp tác xã nuôi hàu đại dương phường Bắc Gianh nhằm liên kết sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất quy trình nuôi và tìm kiếm thị trường tiêu thụ.
Tuy nhiên, nghề nuôi hàu vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Vốn đầu tư ban đầu lớn, thời gian nuôi kéo dài, trong khi sản phẩm chủ yếu bán dưới dạng nguyên liệu nên giá trị gia tăng chưa cao. Việc xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường, quản lý mặt nước và bảo vệ môi trường cũng đặt ra yêu cầu đối với địa phương và người nuôi.
Theo bà Trần Ngọc Hương, Phó Chủ tịch UBND phường Bắc Gianh, địa phương sẽ phối hợp với Liên minh Hợp tác xã và các ngành chức năng cấp tỉnh định hướng xây dựng sản phẩm hàu đại dương sông Gianh đạt chuẩn OCOP từ 3 - 5 sao. Đồng thời, địa phương tập trung nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm; hướng dẫn người dân thực hiện quy định về sử dụng mặt nước, bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn giao thông đường thủy và hoàn thiện thủ tục đề nghị hỗ trợ vốn đầu tư.
Từ những bè nuôi ban đầu, nghề nuôi hàu treo dây đã hình thành hướng sản xuất hàng hóa, mang lại doanh thu đáng kể cho người dân Bắc Gianh. Việc liên kết các hộ nuôi, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường sẽ là những yếu tố quan trọng để gia tăng giá trị kinh tế của đặc sản hàu sông Gianh.
